Μια αιωνιότητα και μια ημέρα

Θόδωρος Αγγελόπουλος

Ελλάδα, 1998

ΣΥΝΟΨΗ

O Αλέξανδρος, ένας διάσημος συγγραφέας, ασχολείται με το ημιτελές έργο του Σολωμού Ελεύθεροι πολιορκημένοι. Από το ποίημα λείπουν λέξεις, κι ο Αλέξανδρος αποπειράται να τις συγκεντρώσει, να τις αγοράσει, όπως έκανε για τις δικές του λέξεις κι ο Σολωμός. Τούτες οι λέξεις μπαίνουν στο παζλ της συμπλήρωσης του ημιτελούς αριστουργήματος, για να στοιχειώσουν και τη ζωή του Αλέξανδρου. Όμως οι δυνάμεις του έχουν εξαντληθεί, κι ο ίδιος βαδίζει προς το τέλος. O χρόνος που του απομένει, ανήκει στις αναμνήσεις, στον απολογισμό μιας ζωής, γεμάτης χαμένες ευκαιρίες και λάθος κινήσεις. Μόνο μία κίνηση υπάρχει ακόμα: μια τυχαία συνάντηση μ’ ένα άστεγο αγόρι, παιδί των φαναριών. Προσκολλάται σ’ αυτό το παιδί, αναβάλλει την «αναχώρηση» και παρατείνει την αιωνιότητα κατά μία μέρα, για να μεταφέρει στον μικρό του φίλο κάτι από τη γνώση του, ν’ αφήσει τα ίχνη του πάνω σε κάποιον, μέσα από το βλέμμα του οποίου θα σωθεί εκείνος που φεύγει…

Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ

ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

27 Απριλίου 1935 : Γεννιέται στην Αθηνά. Δημοτικό και γυμνάσιο στην Αχαρνών. Συμμαθητές και φίλοι καλοί, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο Αλέκος Φασιανός, ο Χρηστός Γιανναράς, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος.

1953 : Εισάγεται στη Νομική Σχολή Αθηνών την όποια εγκαταλείπει στο πτυχίο.

1961 : Φεύγει για τη Γάλλια και γράφεται στη Σορβόννη οπού παρακολουθεί μαθήματα γαλλικής φιλολογίας και φιλολογίας, με καθηγητές τον Ζωρζ Σίντου και τον Μίτρα, τους όποιους ξανασυνάντησε αργότερα στην IDHEC. Παράλληλα παρακολουθεί μαθήματα εθνολογίας με το Λεβι Στρος. Για να αντεπεξέλθει στα έξοδα των σπουδών δουλεύει στη ρεσεψιόν της Σίτε Ουνιβερσιτερ (με την ώρα) μαζί με τον γλύπτη Γεράσιμο Σκλάβο.

1962-63 : Γίνεται δεκτός, ύστερα από εξετάσεις, στην περίφημη σχολή κινηματογράφου IDHEC. Η διαφωνία και σύγκρουση του με τον καθηγητή της σκηνοθεσίας οδηγεί σε πρόωρη λήξη τις σπουδές του.

1963-64 : Συνεχίζει τη φοιτητική του διαδρομή στο Musée de l’homme κοντά στον εθνολόγο –

σκηνοθέτη Ζαν Ρους, οπού διδάσκεται το σινεμά-ντιρέκτ.

1964 : Επιστροφή στην Ελλάδα. Η επάνοδος στην πατρίδα συνοδεύεται από αναίτιο ξυλοδαρμό του από την αστυνομία καθώς βάδιζε ανύποπτος. Επεισόδιο που τον επηρέασε και άλλαξε την διάθεση και τα σχέδια του. Τότε η σκηνοθέτης Τόνια Μαρκετάκη του προτείνει να συνεργαστεί με την εφημερίδα δημοκρατική Αλλαγή ως κριτικός.  Προς μεγάλη έκπληξη όλων – και του ίδιου – αντί να γυρίσει στην Γάλλια, όπως ήταν και το αναμενόμενο, έμεινε στην Ελλάδα. Και εργάστηκε ως κριτικός.

1965 : Οι Φορμινξ (ο Βαγγέλης Παπαθανασίου και ο αδελφός του και μάνατζερ του

συγκροτήματος Νίκος), του προτείνουν να γυρίσει μια ταινία που θα προωθούσε την περιοδεία τους στην Αμερική. Τότε, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, κάνει και το πρώτο γύρισμα στη Θεσσαλονίκη, στο Παλαι ντε Σπορ, σε συναυλία του συγκροτήματος, με 8.000 θεατές. Η περιοδεία ματαιώθηκε και οι «Φορμινξ» δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ.

1968 : Η μικρή μήκους «Εκπομπή». Πρώτη συμμέτοχη στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Βραβείο κριτικών.

1969 : Την 1η Σεπτεμβρίου κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του ιστορικού περιοδικού «Σύγχρονος Κινηματόγραφος». Συνιδρυτές ο Θ. Αγγελόπουλος με τον Β. Ραφαηλίδη. Οι δυο τους συνέλαβαν την ιδέα της οργάνωσης και εκτέλεσης ενός θεωρητικού περιοδικού για τον κινηματογράφο που θα παρακολουθούσε και θα σχολίαζε την σύγχρονη πρωτοπορία. Στη συντακτική επιτροπή οι : Τώνης Λυκουρέσης, Γιώργος Κόρρας, Λάκης Παπαστάθης, Κώστας Σφήκας, Ρούλα Μητροπούλου, Ρίτσα Ντάκου. Οργάνωση και διεκπεραίωση : Παντελής Βούλγαρης.

1979 : «Αναπαράσταση». Σαρώνει τα βραβεία του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Βραβείο Ζωρζ

Σαντουλ για την καλύτερη ταινία που προβλήθηκε στη Γάλλια το 1971. Καλύτερη ξένη ταινία στο Φεστιβάλ του Hyeres (1971). Ειδική μνεία της FIPRESCI (Διεθνής Ένωση Κριτικών

Κινηματογράφου) στο Φεστιβάλ Βερολίνου (1971).

1972 : «Μέρες του ‘36» Βραβείο σκηνοθεσίας και φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Βραβείο της FIPRESCI στο Φεστιβάλ Βερολίνου (1972).

1974-75 : «Ο Θίασος». Δεκατρία βραβεία. Στις Κάννες (1975) από τη FIPRESCI. Στην Ταορμίνα, στο Βερολίνο (Βραβείο ΙΝΤΕΡΦΙΛΜ), στο Λονδίνο (1979, Καλύτερη ταινία της χρονιάς), στην Ιαπωνία, στη Θεσσαλονίκη (1975, Βραβεία Καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου, Α αντρικού και Α γυναίκειου ρόλου, ΠΕΚΚ). Καλύτερη ταινία της δεκαετίας 1970 – 1980 από την ένωση κριτικών της Ιταλίας. Ανάμεσα στις καλύτερες ταινίες στην Ιστορία του Παγκοσμίου Κινηματογράφου από την FIPRESCI.

1977 : κυνηγοί. Επίσημη συμμέτοχη στο Φεστιβάλ των Καννών. Βραβείο Καλύτερης ταινίας

στο Φεστιβάλ του Σικάγο. Βραβείο της Ένωσης Τούρκων Κριτικών.

1979 : Στη διάρκεια των γυρισμάτων του «Μεγαλέξανδρου» γνωρίζει τη Φοίβη Οικονομοπούλου, διευθύντρια παράγωγης, η όποια είναι από τότε η σύντροφος της ζωής του.

1980 : «Μεγαλέξανδρος». Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας, όπως επίσης και τα βραβεία της FIPRESCI και Cinema Nuovo στο ίδιο φεστιβάλ. Βραβείο της ΠΕΚΚ στη Θεσσαλονίκη.

1980 : Γεννιέται η πρώτη του κόρη Άννα.

1981 : «Χωρίο ένα, κάτοικος ένας» (διάρκεια 20’). Τηλεοπτική παράγωγη της ΥΕΝΕΔ. Αναφέρεται στην εγκατάλειψη του χωριού Νέα Σεβάστεια του νομού Θεσσαλονίκης από τον τελευταίο του κάτοικο.

1982 : Γεννιέται η Κατερίνα, δεύτερη κόρη.

1983 : «Αθηνά, επιστροφή στην Ακρόπολη». Μια διαφορετική Αθηνά. Της ιστορίας και του

προσωπικού μύθου του σκηνοθέτη (διάρκεια 43’).

Ποίηση: Σεφέρη, Λειβαδίτη. Μουσική: Χατζηδάκη, Κηλαηδόνη, Σαββόπουλου.

1984 : «Ταξίδι στα Κύθηρα». Βραβείο σεναρίου στις Κάννες. Κρατικά βραβεία Καλύτερης ταινίας, σεναρίου, Α ανδρικού ρόλου, Α γυναίκειου ρόλου, σκηνογραφίας, Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Ρίο ντε Τζανέιρο (1984).

1985 : Γεννιέται η Τρίτη κόρη, η Ελένη.

1985 : Chevalier dans l’ordre des Arts et des Letrres από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλικής Δημοκρατίας.

1986 : Ο Μελισσοκόμος.

1988 : «Τοπίο στην ομίχλη». Άργυρο Λιοντάρι στη Βενετία. Βραβείο Φήλιξ Καλύτερης

Ευρωπαϊκής ταινίας.

1991 : «Το μετέωρο βήμα του πελαργού». Επίσημη συμμέτοχη στο Φεστιβάλ των Καννών.

1992 : Του απονέμεται το παράσημο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής από την Γαλλική

Δημοκρατία.

1995 : «Το βλέμμα του Οδυσσέα». Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών καθώς και το βραβείο της FIPRESCI. Καλύτερη ταινία της χρονιάς, Φελιξ των κριτικών.

1995 : Ανακηρύσσεται επίτιμος διδάκτωρ του πανεπιστήμιου των Βρυξελλών.

1997 : Officier dans l’Ordre des Arts et des Lettres, απο το Centre National de la Cinematographie.

1998 : «Μια Αιωνιότητα και Μια Μέρα». Χρυσός Φοίνικας του Φεστιβάλ των Καννών, και το Prix Ecumenique.

1999 : Officier de la legion d’honneur, από τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατιας.

1999 : Docteur Honoris Causa, από το πανεπιστήμιο Universite Paris X Nanterre.

2001 : Doctor Honoris Causa, από το Πανεπιστήμιο του Essex

2004 : Doctor Honoris Cause, από το Πανεπιστήμιο «Stendhal-Grenoble3», Γάλλια

2004 : «Τριλογία 1: Το λιβάδι που δακρύζει»

Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κινηματογράφου ( FIPRESCI ) στην καλύτερη Ευρωπαϊκή ταινία για το 2004.

2005 : Του απονέμεται το παράσημο «Grande Officiale del Ordine al Merito della Repubblica

Italiana» από τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας στην Ρώμη, Ιταλία.

2007 : Doctor Honoris Causa University of Sheffield, Αγγλια

2007 : Γεννιέται το πρώτο του εγγόνι, ο Θοδωρής

2008 : Doctor Honoris Causa, Πανεπιστημιο της Ρώμης, Ιταλία

2008 : Doctor Honoris Causa από το πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας, Ελλάδα

2009 : Τριλογια 2: «Η Σκόνη του Χρόνου», Επίσημη Συμμέτοχη στο Φεστιβάλ του Βερολίνου

2009 : Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστήμιου Αιγαίου, Ελλάδα

2010 : Doctor Honoris Causa από το Πανεπιστήμιο του Ισμιρ, Τουρκία

2011 : Βραβείο Καριέρας Viareggio EuropaCinema 2011 από τον Πρόεδρο της τοπικής αρχής της Τοσκάνης, Ενρικο Ρήση.

2012 : «Η Άλλη Θάλασσα»  Μεγάλου μήκους ταινία σε παράγωγη με πρωταγωνιστή τον Τόνι Σερβιλλο.

 http://www.theoangelopoulos.gr/biography.php?lng=Z3JlZWs=

 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθέτης: Θόδωρος Αγγελόπουλος

Συνεργασία στο σενάριο: Θοδωρής Αγγελόπουλος, Πέτρος Μάρκαρης, Tonino Guerra, Giorgio Silvagni

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Γιώργος Αρβανίτης, Ανδρέας Σινάνος

Σκηνικά: Γιώργος Ζιάκας, Κώστας Δημητριάδης

Κοστούμια: Γιώργος Πατσάς

Μουσική: Ελένη Καραϊνδρου

Ήχος: Νίκος Παπαδημητρίου

Μοντάζ: Γιάννης Τσιτσόπουλος

Παραγωγή:
Wdr & arte, Eurimages Council of Europe, Ελληνικο Κεντρο Κινηματογραφου (ΕΚΚ), Paradis films , Intermedias , la sept cinema , Canal+ , Classic , Istituto Nazionale luce , Eλληνικη τηλεοραση 1 (ε.τ. 1)

Παραγωγός: Heumann eric, Silvagni Giorgio, Αγγελοπουλος Θεοδωρος

Διεύθυνση παραγωγής: Λευτέρης Χαρωνίτης, Νίκος Σέκερης.

Χρώμα: Έγχρωμη

Διάρκεια: 130’

Έτος παραγωγής: 1998

Χώρας παραγωγής: Ελλάδα

Ηθοποιοί:
Bruno Ganz – Αλέξανδρος
Isabelle Renauld – Άννα
Fabrizio Bentivoglio – ποιητής
Αχιλλέας Σκέβης – μικρός των φαναριών
Δέσποινα Μπεμπεδέλη – μητέρα
Ίρις Χατζηαντωνίου – κόρη
Έλενα Γερασιμίδου – οικονόμος
Νίκος Κούρος – θείος
Αλεξάνδρα Λαδικού – μητέρα Άννας
Αλέκος Ουδινότης – πατέρας Άννας
Βασίλης Σεϊμένης – γαμπρός Αλέξανδρου

Βραβεία: 1998. Χρυσός φοίνικας του φεστιβάλ Καννών. Οικουμενικό βραβείο της Καθολικής Εκκλησίας.

REFERENCES

Αngelopoulos, Τheo, Eternity and a day. Athens: Kastaniotis, 1998 (screenplays)

Eternity and a day: 39th Thessaloniki International Film Festival Catalogue

Horton, Andrew (ed), The Films of Theo Angelopoulos: A Cinema of Contemplation. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1997

Horton, Andrew, The Last Modernist: The Films of Theo Angelopoulos. Westport, Connecticut, 1997

Koutsourakis, Angelos & Steven, Mark (eds.). The Cinema of Theo Angelopoulos, Edinburgh: Edinburgh University Press, 2015

Makrygiannakis, Evangelos Films of Theo Angelopoulos: a voyage in time, PhD Thesis, University of Edinburgh, 2009

Skopeteas Ioannis, ‘Statistics and Cultural Context in Theo Angelopoulos’s Camerawork: The Case of the Film Eternity and a Day’, Filmicon: Journal of Greek Film Studies, (3), 2015. www.filmiconjournal.com

Soldatos, Giannis. History of Greek Cinema : 1990-2000, 10th ed, vol. 3, Athens : Aegokeros, 2002

Stathi, Irini (ed.) Βλέμματα στον Κόσμου του Θόδωρου Αγγελόπουλου, (Gazes at Thodorou Angelopoulos’s world) Proceedings of International Symposium 11 – 12 November 2000 Thessaloniki, Athens: Thessaloniki International Film Festival, 2000

www.hcl.harvard.edu

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

European Films For Innovative Audience / Designed by Freelance Creative