Sens życia oraz jego brak

Reisz Gabor

Hungary, 2014

MATERIAŁ POMOCNICZY DLA NAUCZYCIELA

GATUNEK

Komedia, „film o uczuciach”

ZAGADNIENIA

Usamodzielnienie się, rozwój osobisty, wchodzenie w dorosłość, problemy społeczne w Europie, miasto Budapeszt.

FILM

Sens życia oraz jego brak” (w oryginale: Van valami furcsa és megmagyarázhatatlan) to węgierski film z 2014 r., długometrażowy debiut reżysera Gabora Reisza. W roli głównej występuje Aron Ferenczik, a grany przez niego bohater to młody bezrobotny, spacerując po ulicach Budapesztu, próbuje poradzić sobie z rozstaniem z dziewczyną, kłótliwymi rodzicami i problemami dorosłości. Film miał premierę podczas Festiwalu Filmowego w Karlowych Warach, w kategorii „East of the West”. Zdobył Nagrodę Specjalną Jury oraz Nagrodę Publiczności podczas 32. Festiwalu Filmowego w Turynie. Zdobył również Grand Prix Festiwalu VOICES w kategorii Młode Kino Europejskie.„Sens życia oraz jego brak” (Van valami furcsa es megmagyarazhatatlan), cechuje świeża wizja wywodząca się z paradoksalnego i żartobliwego połączenia elementów pchodzących z komediowych filmów niemych, cinema verite, francuskiej Nowej Fali, a nawet od Michela Gondry. Historia nieudacznika z Budapesztu, który wkrótce skończy 30 lat i próbuje odnaleźć sens życia oraz miłość, to urocza filmowa powiastka, której można wybaczyć drobne techniczne niedoskonałości, zachwycając się momentami emocjonalnej szczerości oraz inwencji i humoru.

Film przedstawia kilka chwil z życia 29-letniego zwyczajnego chłopaka Arona (Aron Ferenczik), którego właśnie rzuciła dziewczyna, Eszter (Juli Jakab). Ku przerażeniu Arona, dziewczyna po prostu znika, zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy i nie zostawiając po sobie śladu. Odejście Eszter to dla Arona gorzka tabletka do przełknięcia. Ma już prawie 30 lat, niedawno skończył studia, nie ma pracy, a w jego życiu nie ma żadnej kobiety oprócz jego kontrolującej wszystko i przesadnie patriotycznej matki (Katalin Takacs).

Od samego początku filmu widać w nim dogatą wyobraźnię Reisz’a. W jednej z początkowych scen, złożonej ze zmontowanych dynamicznie, przedstawionych w stylu komedii slapstickowej upadków Arona, niezauważonych przez nikogo z jego otoczenia, (głos zza kadru wyjaśnia, że bohater został porzucony, a Aron kwituje to lapidarnym i suchym wyjaśnieniem: „Nie żyję”), widać kretywność reżysera. Trochę później poznajemy jego przyjaciół (granych przez prawdziwych przyjaciół reżysera). Każdy z nich oznajmia wprost do kamery kim jest z zawodu, ile zarabia i w jakim jest związku, co obrazuje dobitnie, że Eszter była jedyną osobą, dzięki której Aron nie czuł się nie na miejscu. Zdjęcie Eszter na Facebooku w objęciach innego mężczyzny sprawia, że Aron spędza szaloną noc na mieście. W czasie imprezy bohater podejmuje decyzję o wyjeździe i kilka tygodni rusza do słonecznej Portugalii, dzięki przypadkowym zakupom online dokonanym pod wpływem alkoholu kartą kredytową rodziców. Przed wyjazdem, wpadnie mu w oko kontrolerka w autobusie o intrygującym nazwisku Eva Ink (Kata Bach).

Pomimo tego że film, którego scenariusz napisał również Reisz, wydaje się być zbiorem różnorodnych scen i pomysłów, jest kilka wiążących elementów, dzięki którym nie jest chaotyczny. Pierwszym z nich jest niewątpliwy urok głównego bohatera. Perfekcyjnie gra go Ferenczik, który potrafi ukazać zarówno człowieka beztroskiego, jak i osobę o złamanym sercu, czasami jednocześnie. Druga część filmu udowadnia staranne planowanie, jako że wiele wyglądających na przypadkowe scen, takich jak wspomnienia na taśmie jakości vhs, na których nieszczęsny Aron jest nękany w szkole średniej, znajduje tu swój finał. Reisz połączył styl dokumentalny z ujęciami całkowicie odrealnionymi i żartobliwymi, które tworzą jednak emocjonalną całość. Sekwencje w stylu Gondry’ego przedstawiają Arona idącego za przewodami elektrycznymi z domu rodziców przez miasto. W końcu udaje mu się odłączyć od zrzędzących rodziców (dyskutujących właśnie na temat kosztu biletu lotniczego Arona).

DZIALANIA EDUKACYJNE

OGÓLNIE O FILMIE

European Films For Innovative Audience / Designed by Freelance Creative