ΤΟ ΞΥΠΟΛΥΤΟ ΤΑΓΜΑ

ΓΚΡΕΓΚ ΤΑΛΛΑΣ

Ελλάδα, 1955

ΣΥΝΟΨΗ

Στη Θεσσαλονίκη της κατοχής, 160 παιδιά που έμειναν χωρίς στέγη, όταν τα Γερμανικά τάγματα κατέβαλαν τα ορφανοτροφεία που φιλοξενούνταν, συστήνουν ένας είδος ηρωικής συμμορίας με το όνομα Ξυπόλητο τάγμα. Μια συμμορία που γράφει τη δική της ιστορία. Τα δαιμόνια μέλη της εφευρίσκουν τρόπους για να αντιμετωπίσουν την πείνα! Κλέβουν τα τρόφιμα που σε αφθονία – σχήμα οξύμωρο για την Ελλάδα του 1943 – προμηθεύονται οι Γερμανοί και με μοχθηρία φυλάσσουν οι μαυραγορίτες. Δεν σκοπεύουν να τα πουλήσουν, αλλά να τα διανέμουν σε όλους όσους τα έχουν πραγματικά ανάγκη! Η δράση τους είναι τόσο σημαντική που λαμβάνει διαστάσεις μύθου. Ο Γκρεγκ Τάλλας ορμώμενος από τους μικρούς αυτούς «Ρομπέν των Δασών» αποφασίζει να κινηματογραφήσει την ομώνυμη ταινία. Πετυχαίνει μια θαυμάσια νεορεαλιστική απόδοση, αποφεύγοντας τις μελοδραματικές παγίδες που κάθε στιγμή του έστηνε το θέμα και συνάμα δίνοντας την ατμόσφαιρα της απελπισίας που έζωνε την κατοχική Θεσσαλονίκη. Το μοντάζ και ο ρυθμός της ταινίας επιβεβαιώνουν τα λόγια του Ρενέ Κλέρ που βάζει τον Τάλλας ανάμεσα στους μεγάλους μοντέρ του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ

Ο Γκρέγκ Τάλλας (Γρηγόρης Θαλασσινός, το επίθετο πάντα περικόπτεται στη φιλμογραφία και από θαλασσινός γίνεται Tallas) γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1909. Από πολύ μικρός, βρέθηκε λόγω επαγγελματικών οικογενειακών υποχρεώσεων στο κοσμοπολίτικο Ατλάντικ Σίτι. Αρχικά: Η αγάπη για την τέχνη οδηγεί τον Γκρέγκ στη Δραματική Σχολή του Πρίνστον φιλοδοξώντας να γίνει, κρυφά από τους γονείς του, ηθοποιός.
1928: Μετακομίζει στη Νέα Υόρκη για να σπουδάσει θέατρο και κινηματογράφο στο American Laboratory Theatre. Εκεί μυείται στη θεατρική «μέθοδο Στανισλάβσκι».
1930: Ενθουσιασμένος από τη συγκεκριμένη πηγαίνει στη Μόσχα. Παρακολουθεί επί 15 μήνες μαθήματα στο Θέατρο Τέχνης του Στανισλάφσκι συγκατοικώντας με τον άνθρωπο μύθο Κονσταντίν Στανισλάβσκι.
1931: Πηγαίνει στην Ισπανία για να συναντήσει τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα τον άνθρωπο που τον είχε εντυπωσιάσει στα καλλιτεχνικά καφενεία του Γκρίνουιτζ Βίλατζ την περίοδο 1928 – 1929 όπου σύχναζαν και έγιναν φίλοι.  Ο Τάλλας ακολουθεί επί 6 μήνες τον Λόρκα στις περιοδείες του, μελετώντας τον τρόπο δουλειάς του συνεπαρμένος από τον συνδυασμό ποίησης και ρεαλισμού που χαρακτήριζε την αντίληψη του Λόρκα για το θέατρο.
1932: Επιστροφή στο Ατλάντικ Σίτυ. Ιδρύει ένα δικό του μικρό θέατρο – ρεπερτορίου, Toy Theatre στο οποίο ανεβάζει ως σκηνοθέτης και παραγωγός περίπου 40 έργα κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου συνεργαζόμενου με ηθοποιούς όπως ο ΌρσονGregg Tallas. Κάθριν Κορνέλ, η Μάρθα Σκότ κ.α. Ανεξάντλητος πάντα λειτουργεί παράλληλα με το Θέατρο και Δραματική Σχολή.
1935: Ιδρύει το Avant- Garde Theatre στο οποίο ανεβάζει πρωτοποριακά έργα.
1936: Επανέρχεται στην Ισπανία, αλλά με άλλο «στόχο». Αγωνίζεται, ως μέλος των Διεθνών Ταξιαρχιών κατά του Φράνκο στην περιοχή της Γρανάδα.
1937: Σκηνοθετεί στο Χόλλυγουντ τα «Αρρωβανιάσματα» του Μπόγρη.
1938: Εγκαθίσταται στο Χόλλυγουντ έπειτα από πρόσκληση του Λ. ΜΠ. Μέιρ, ιδιοκτήτη και επικεφαλής των στούντιο της Metro Goldwin Mayer. Ειδικεύεται στο μοντάζ και αναδεικνύεται εξαιρετικός χειριστής των σκηνών δράσης όχι μόνο στο μοντάζ αλλά και στο σενάριο και στη σκηνοθεσία. Έγραψε, σκηνοθέτησε και μοντάρισε τις ειδικές σκηνές δράσης των ταινιών: Όσα παίρνει ο άνεμος, Δόκτωρ Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ,Μαρία Αντουανέτα κ.α.
1946: Σκηνοθετεί την πρώτη του ταινία, το Prehistoric Women (Προιστορικές Γυναίκες) παραγωγή της United Artists και αμέσως μετά, με την ίδια εταιρία σκηνοθετεί, το Siren of Atlantics (Σειρήνες της Ατλαντίδος).
1948: Συγχρόνως με τη δουλειά του στα κινηματογραφικά ιδρύει ένα νέα θεάτρο ρεπερτορίου, το «Orchard Gables Repertory Theatre» στο οποίο ανεβάζει το Γλάρο του Τσέχωφ, τον Αλχημιστή του Μπεν Τζόνσον, τον Αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου κ.α. Όλα αυτά τα χρόνια «μετεκπαιδεύεται» σε διάφορες θεατρικές σχολές όπως στην Αγγλία στο Θέατρο Κομαρσαγιέφσκι, στο Βερολίνο στο Θέατρο Ράινχαρντ και Γιένσερ και στο Παρίσι στο Θέατρο Γκραν Γκινιόλ.
1952: Έχοντας πίσω του μια μακρά ιστορία μελέτης, σπουδών, θητείας και τόλμης στο Θέατρο και στον Κινηματογράφο, έρχεται στην Ελλάδα. Με την περιορισμένη οικονομική υποστήριξη ενός άλλου ελληνοαμερικανού ξενοδόχου, του Πέτρου Μπουντούρη, άρχισε να γυρίζει την ταινία «Το Ξυπόλητο Τάγμα».
1958: Σκηνοθετεί στο Θέατρο Κυβέλη, τη «Γαλήνη» του Ηλία Βενέζη.
Εν κατακλείδι: Ο Γκρεγκ Τάλλας μετά το «Ξυπόλητο Τάγμα», διατήρησε σταθερούς δεσμούς με τα θεατρικά και κινηματογραφικά δρώμενα στην Ελλάδα. Δίδαξε στις Κινηματογραφικές Σχολές της εποχής και όλοι οι μαθητές του τον αποκαλούν ΔΑΣΚΑΛΟ. Ο Γκρεγκ Τάλλας και ο Χρήστος Βαχλιώτης ήταν σχεδόν οι μόνοι που είχαν την περίοδο εκείνη τα εφόδια για να διδάξουν κινηματογράφο. Δεν κατόρθωσε πάντως ποτέ να μπει στην ελληνική νοοτροπία και κυρίως στη νοοτροπία του ελληνικού θεατρικού χώρου της εποχής. Η αγάπη του να δουλεύει με παιδιά ηθοποιούς τον οδήγησε στην απόφαση να σκηνοθετήσει το σήριαλ «Τα ξύλινα Σπαθιά», βασισμένο στο βιβλίο του Παντελή Καλιότσου. Ήταν μια παραγωγή της ΕΡΤ. Αυτό ήταν και το κύκνειο άσμα του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη.
Ο Γρηγόρης Θαλασσινός πέθανε στην Αθήνα το 1993. Είχε προηγηθεί ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα που του συνέβη στην Αμερική, όπου είχε πάει να συναντήσει τον Τέλη Σαβάλας, ο οποίος θα πρωταγωνιστούσε στην επόμενη ταινία του.
Ο Greg Tallas άνηκε στους Ενωμένους Καλλιτέχνες (United Artists), τιμήθηκε από την Ακαδημία Καλών Τεχνών και Επιστημών του Χόλιγουντ και το Ξυπόλητο τάγμα διδάσκεται σε πανεπιστήμια και κινηματογραφικές ακαδημίες.

ΠΗΓΗ:http://www.neanikoplano.gr/content
Δημήτρης Σπύρου, Διάφορα κείμενα για τον Παιδικό και Νεανικό Κινηματογράφο

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

  1. ΤΑΙΝΙΕΣ:
    1. Siren of Atlantis / Σειρήνες της Ατλαντίδας (1948, United Artists ΗΠΑ)
    2. Prehistoric Women / Προϊστορικές Γυναίκες (1950, United Artists ΗΠΑ)
    3. Το ξυπόλητο τάγμα / Barefoot Bataillon (1953,Ελλάδα)
    4. Shadow of Truth/ H Σκιά της Αλήθειας (1954,Columbia, ΗΠΑ)
    5. Aγιούπα, το κορίτσι του κάμπου / Bed of Grass (1957, Trans-Lux, ΗΠΑ)
    6. Apagorevmeni agapi / Forbidden Love (1958, Ορφεύς Φίλμς (Ελλάδα)
    7. Katigoroumenos…o eros / Eros Accused (1962,Κόσμος Φίλμς, Ελλάδα)
    8. U.N. Agent Marc Mato / Πράκτωρ Μάρκ Μάτο (1965, Atlantida, Ισπανία)
    9. Espionage in Tangiere / Κατασκοπεία στην Ταγγέρη, S-007 (1966, Medousa, Ιταλία)
    10. Bikini Paradise / Ο Παράδεισος με τα μπικίνι (1967, Allied Artists, ΗΠΑ)
    11. Επιχείρησις στο Σαρωνικό / Spies in the Saronic Gulf (1968, Φίνος Φιλμ Ελλάδα)
    12. Pancho Villa / Πάντσο Βίλλα [βερσιόν του 1972, Phil.Yordan Productions ΗΠΑ)
    13. Cataclysm / Κατακλυσμός (West Germany,1983)
    14. Night train to terror / Νυχτερινό τρένου Τρόμου(1985, ΗΠΑ)
    15. The Last Five Minutes / Τα τελευταία πέντελεπτά Amato Productions ΗΠΑ)
    16. Constantia / Κωνσταντίνα (Amato Productions ΗΠΑ)
    17. White Savage / Λευκή Ζούγκλα (Allied Artists ΗΠΑ)
    18. Women of Venus / Γυναίκες από τον πλανήτη Αφροδίτη (Allied Artists, ΗΠΑ)
    19. The River / Ο Ποταμός [ντοκιμαντέρ] (Monogram, HΠΑ)
    20. The Far Wanderer / Ο Περιπλανώμενος (Allied Artists, ΗΠΑ)
    21. The Last Godess / Η Τελευταία Θεά (United General Theatres, ΗΠΑ)
  2. ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΣΕΙΡΩΝ:
    1.You be the Jury (Εσύ θα είσαι ο ένορκος) [εβδομαδιαίο πρόγραμμα διάρκειας δυο ετών] /KTTV (ΗΠΑ)
    2. Τα Ξύλινα Σπαθιά [βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Παντελή Καλιότσου] / ΕΡΤ (1981, Ελλάδα)
  3. ΣΕΝΑΡΙΑ:
    1. Προϊστορικές Γυναίκες / Prehistoric Women
    2. Ξυπόλητο Τάγμα (σε συνεργασία με τον Νίκο Κατσιώτη)/ Barefoot Bataillon
    3. Κατασκοπεία στην Ταγγέρη / Espionage in Tangiere
    4. Πράκτωρ Μάκ Μάτο / Marc Mato, agente S. 077
    5. Επιχείρησις στο Σαρωνικό / Spies in the Saronic Gulf
    6. Φωνές από το Υπερπέραν / El sonido de la muerte
    7. Η Τελευταία Θεά / The Last Godess
    8. Η Κούνια
    9. Μικροί Απαγωγείς
    10. Κωνσταντίνα / Constantia
    11. Ο Ποταμός / The River
    12. Γυναίκες από τον πλανήτη Αφροδίτη/ Women
    of Venus
    13. Αδιάκοπο Κυνηγητό

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Πρωτὀτυπος Τἰτλος: Το ξυπόλητο τάγμα
Σκηνοθἐτης: Γκρέγκ Τάλλας
Σενἀριο: Νίκος Κατσιώτης
Μύθος – Ιδέα: Γκρέγκ Τάλλας – Νίκος Κατσιώτης
Εἰδος: Δράμα
Διευθυντἠς Φωτογραφἰας: Μιχάλης Γαζιάδης
Καλλιτεχνικἠ Διεὐθυνση: Γκρέγκ Τάλλας
Βοηθὀς Δ/ντη Παραγωγἠς /Φροντιστἠς: Κώστας Δούκας
Μουσικἠ: Μίκης Θεοδωράκης
Εκτέλεση μουσικής: Συμφωνική Ορχήστρα των Αθηνών (ΚΟΑ) υπό την επίβλεψη του συνθέτη
Μοντἀζ: Γκρέγκ Τάλλας
Βοηθός: Δέσποινα Κοντογιώργου
Ἠχος: Μιχάλης Δαμάλας
Ειδικά Εφέ: James Gream
Φωτισμοἰ: Κώστας Καρανάσος
Σκηνικἀ: Γιάννης Τσαρούχης, Βλάσσης Κανιάρης
Διἀρκεια: 93’
Έτος  Παραγωγἠς: 1953
Παραγωγἠ: Πέτρος Βουδούρης / Γκρεγκ Τάλλας
Χὠρα: Ελλάδα
Χρὠμα: Ασπρόμαυρη
Ηθοποιοἰ:
Μαρία Κωστή ως Αλεξάνδρα
Νίκος Φέρμας ως Καπετάν Μαύρος
Αντώνης Βούλγαρης ως Νίκος
Βασίλης Φραγκιαδάκης ως Αντρέας
Χρήστος Σοκούρογλου ως Τζο
Ευάγγελος Γιωτόπουλος ως Ιάκωβος
Σταύρος Κρόζος ως Δημήτρης
Μανόλης Ρίγκας ως Καθηγητής
Γιώργος Αξιώτης ως Θάνος
Νικόλαος Ζαχαριάς ως Σταύρος
Καίτη Τζίνη ως μικρούλα Μάρθα
Απόστολος Μπεκιάρος ως Δημήτρης – ενήλικας
Ηλίας Παπαδόπουλος
Λόλα Χατζηχρήστου
Δέσποινα Κοντογιώργου
ΦΕΣΤΙΒΑΛ – ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ:
1955. Golden Medal Award (Χρυσή Δάφνη),
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Εδιμβούργου

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Grosdanis Yannis, Mylonaki Angeliki (eds), Cine Thessaloniki: Stories from the city and the cinema (in Greek) University Studio Press, Thessaloniki, 2012
  • Kollia,Katerina , ‘Το εγχείρημα της νεωτερικής γραφής και η αναπαράσταση των παιδιών στο Ξυπόλητο τάγμα’ [The Undertaking of Modernist Writing & the Representation of Children in Barefoot Battalion] in Vaso Theodorou, Maria Moumoulidou and Anastasia Oikonomidou (eds) «Πιάσε με αν μπορείς…» Η παιδική ηλικία και οι αναπαραστάσεις της στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο [Catch if you can. Represantations of Childhood in Contemporary Greek Cinema]. Aigokeros, Athens, 2006
  • Mylonaki Angeliki, «Thessaloniki of Greek Cinema (1950-1970), Θεσσαλονικέων Πόλις, Τεύχος 20 (Σεπτέμβριος 2006), σ. 26-35
  • Poupou, Anna, ‘The Geography of Neo-Realism in Greece: City Images, Urban Representations and Aesthetics of Space’. In Greek Cinema: Texts, Histories, Identities, edited by Lydia Papadimitriou and Yannis Tzioumakis, 257-269. Bristol, Chicago: Intellect, 2012
  • Sotiropoulou Chrisanthy, Kινούμενα τόπια κινηματογραφικές αποτυπώσεις του ελληνικού χώρου [Transient landscapes of Greece in Film] Metaixmio ,Athens, 2001
  • Spirou Dimitris The Barefoot Bataillon, Neaniko Plano, http://www.neanikoplano.gr/content/διάφορα-κείμενα
  • Vervenioti, Tasoula The Barefoot Bataillon. Από τη «θερμή δεκαετία του 40 στην ψυχροπολεμική μεταπολεμική κοινωνία [From the Heated Decade of the 40s to Post War Society during the Cold War Era in Vaso Theodorou, Maria Moumoulidou and Anastasia Oikonomidou (eds) «Πιάσε με αν μπορείς…» Η παιδική ηλικία και οι αναπαραστάσεις της στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο [Catch if you can. Represantations of Childhood in Contemporary Greek Cinema]. Aigokeros, Athens, 2006

TEACHER GUIDE

ACTIVITIES

European Films For Innovative Audience / Designed by Freelance Creative