Ο χρόνος σταματά

Peter Gothar

Ουγγαρία, 1982

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

ΕΙΔΟΣ

Δράμα, ιστορία

ΘΕΜΑΤΑ

Έρωτας, νεανικές επαναστάσεις, φοιτητικές εξεγέρσεις στην Ευρώπη, η καθημερινή ζωή πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα.

Η ΤΑΙΝΙΑ

Η ταινία Ο χρόνος σταματά (Megáll az idő) είναι μια ουγγρική παραγωγή του 1982. Η ιστορία εκτυλίσσεται το 1956, στην περίοδο της επανάστασης στη Βουδαπέστη, και αναπτύσσεται γύρω από δύο αδέλφια και μια γυναίκα με την οποία είναι ερωτευμένοι και οι δύο. Οι πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι Ίστβαν Ζάμενακ, Χένρικ Πάουερ, Σάντορ Σοθ, Άνικο Ίβαν, Λάγιος Έζε και ο σκηνοθέτης είναι ο Πέτερ Γκόθαρ. Η ταινία, που αγαπήθηκε από κοινό και κριτικούς, κέρδισε το Βραβείο Νεότητας στις Κάννες, το Βραβείο Ξενόγλωσσης Ταινίας της Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης και το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Διεθνές Φεστιβάλ του Τόκυο. Επίσης, η ταινία ήταν η επίσημη υποψηφιότητα της Ουγγαρίας για τα ξενόγλωσσα Όσκαρ στην 55η διοργάνωση, αλλά δεν μπήκε στην τελική λίστα.

Η πλοκή ξεκινά το 1956, με την απόδραση ενός πατέρα δύο αγοριών στην Αμερική. Δέκα χρόνια αργότερα, βλέπουμε τα αγόρια να πηγαίνουν σχολείο και να προσπαθούν να συμφιλιωθούν με το γεγονός πως ο πατέρας τους είναι «εχθρός του λαού». Γυρισμένη σε εξπρεσιονιστικό ύφος, με παράξενες γωνίες λήψης, σουρεαλιστικό φωτισμό και ελλειπτικό μοντάζ, η υπέροχη δεύτερη ταινία του Πέτερ Γκόθαρ είναι ένα τρομακτικό, δριμύ κατηγορώ στη ζωή υπό το σοσιαλιστικό καθεστώς. Το ότι η ταινία παρουσιάζει το πώς η σχολική ζωή και ο εφηβικός έρωτας μπορούσαν να επηρεαστούν από τη διεφθαρμένη πολιτικήκατάσταση, κάνε την ταινία ακόμη πιο τρομακτική.

Η Επανάσταση του 1956 στην Ουγγαρία θα διαλύσει μια για πάντα την οικογένεια. Ο σύζυγος έχει προετοιμάσει μια μυστική απόδραση για τη Βιέννη, μέσω του Ερυθρού Σταυρού. Ωστόσο, η γυναίκα του είναι αποφασισμένη να μείνει στη Βουδαπέστη μαζί με τα δυο της παιδιά. Παρά το ότι η εναρκτήρια σκηνή της ταινίας φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι γυρισμένη με ημι-ντοκιμαντερίστικο ύφος, φωτογραφία στους τόνους της σέπιας και δραματική μουσική,
τίποτα δεν βγαίνει τελικά από αυτήν. Ο πατέρας εξαφανίζεται, στο μέλλον δεν θα ακουστούν και πολλά πράγματα γι’ αυτόν, ενώ τα παιδιά, ως ενήλικες πλέον, έχουν μεταμορφώσει το επαναστατικό τους φρόνημα σε μια γενική λατρεία για την «Αμερική», αναφερόμενοι περισσότερο στο ροκ εν ρολ.

Η ταινία ακολουθεί τη μητέρα και τους δυο της γιους για μια δεκαετία περίπου. Η κατάσταση στην Ουγγαρία κάπως βελτιώνεται με τον καιρό. Δίνεταιμεγάλη έμφαση στην επιτυχία. Στο να πάρει κανείς καλούς βαθμούς και να κάνει τις κατάλληλες γνωριμίες για να μπει στην Ιατρική ή στη Νομική. Εξαιτίας της φήμης του πατέρα τους, τα δυο παιδιά γίνονται θύματα διακρίσεων. Υπάρχουν αρκετές ωραίες σκηνές. Μία απ’ αυτές δείχνει τις προσπάθειες μιας νεοδιορισμένης δασκάλας να κερδίσει την προσοχή μιας απείθαρχης τάξης. Μία άλλη είναι το αμήχανο, πλην γλυκύτατο ροκ εν ρολ πάρτι όπου εισάγονται κρυφά πράγματα και μουσική από τη Δυτική κουλτούρα – όπως η κοκα-κόλα και ο Έλβις. Η ταινία τελειώνει με τους τρεις μεθυσμένους ονειροπόλους νέους να προσπαθούν να κλέψουν ένα αμάξι και να κάνουν μια γελοία απόπειρα να μπουκάρουν στα σύνορα με την Αυστρία.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

European Films For Innovative Audience / Designed by Freelance Creative